Centrum Empatia
Blog

Twoja ulubiona bajka mówi o Tobie więcej, niż myślisz

· 2 min czytania

mgr Roman KraczlaPsycholog, psychoterapeuta

Pytanie o ulubioną bajkę potrafi zaskoczyć. W gabinecie terapeutycznym nie pojawia się ono przypadkiem, choć na pierwszy rzut oka może wydawać się oderwane od „poważnych” tematów. A jednak odpowiedź na nie bywa niezwykle znacząca. Nie dlatego, że bajki są dziecięce, lecz dlatego, że są głęboko psychologiczne.

Bajki od wieków pełnią funkcję przekazu, nie tylko rozrywkowego, ale przede wszystkim symbolicznego. Opowiadają o relacjach, lękach, pragnieniach, zagrożeniach i sposobach radzenia sobie z nimi. W ich strukturze ukryte są pewne wzorce: kto jest silny, kto słaby, co prowadzi do szczęścia, a co do porażki. Dziecko nie analizuje ich w sposób racjonalny, ale chłonie je emocjonalnie. I właśnie dlatego mają tak dużą siłę oddziaływania.

Kiedy prosimy dorosłą osobę o przypomnienie sobie ulubionej bajki z dzieciństwa, nie chodzi o nostalgię. Chodzi o dotarcie do pewnych wczesnych identyfikacji – tego, z kim się utożsamialiśmy i jakie znaczenia nadawaliśmy światu. Czy bliższa była nam postać, która cierpliwie znosi przeciwności, czy ta, która walczy i przejmuje kontrolę? Czy historia kończyła się nagrodą za posłuszeństwo, czy raczej za odwagę i niezależność?

Wybór konkretnej opowieści rzadko jest przypadkowy. Często odzwierciedla on nasze wczesne doświadczenia emocjonalne oraz sposoby radzenia sobie z nimi. Dziecko, które czuje się bezradne, może szczególnie silnie identyfikować się z bohaterem, który zostaje uratowany. Z kolei ktoś, kto wcześnie musiał radzić sobie sam, może wybierać historie, w których kluczowa jest samodzielność i siła.

Z czasem te wzorce przestają być tylko „historiami”. Zostają uwewnętrznione i zaczynają funkcjonować jako część tzw. skryptu życiowego – nie do końca uświadomionego scenariusza, według którego interpretujemy rzeczywistość i podejmujemy decyzje. To właśnie dlatego bajka z dzieciństwa może mieć więcej wspólnego z dorosłym życiem, niż mogłoby się wydawać.

W praktyce oznacza to, że nie tylko pamiętamy te opowieści, ale w pewnym sensie je odtwarzamy. Jeśli w naszej „ulubionej historii” nagrodę otrzymuje ten, kto się poświęca, możemy w dorosłości nieświadomie powielać ten schemat. Jeśli zwycięża ten, kto nie okazuje słabości, możemy mieć trudność z przyznaniem się do własnych emocji. Bajka staje się wtedy nie tyle wspomnieniem, ile wzorcem działania.

Warto jednak podkreślić, że nie chodzi o proste przełożenie: lubiłeś tę bajkę, więc jesteś taki i taki…. Sens tego pytania polega raczej na otwarciu przestrzeni do refleksji. Co mnie w tej historii poruszało? Z kim się utożsamiałem? Co wydawało mi się sprawiedliwe, a co nie? Odpowiedzi na te pytania często prowadzą do głębszego zrozumienia siebie.

Z perspektywy terapeutycznej szczególnie interesujące jest to, że te wczesne wzorce można modyfikować. To, że kiedyś identyfikowaliśmy się z określoną historią, nie oznacza, że jesteśmy na nią skazani. Uświadomienie sobie własnego scenariusza jest pierwszym krokiem do jego zmiany.

Dlatego pytanie o ulubioną bajkę nie jest powrotem do dzieciństwa dla samego wspominania. To raczej próba dotarcia do miejsca, w którym zaczęły się kształtować nasze sposoby przeżywania i rozumienia świata. A czasem – ku zaskoczeniu pacjenta – okazuje się, że historia sprzed lat nadal pisze ważne fragmenty jego dorosłego życia.

Pierwszy krok

Umów konsultację

Oddzwonimy

Administratorem danych jest Centrum Terapii Empatia, ul. Sokolska 65, lok. 14, 40-087 Katowice. Numer wykorzystamy wyłącznie po to, żeby oddzwonić i ustalić termin. Prosimy nie wpisywać tu informacji o zdrowiu.